Lang voor de grote wereldbrand waren tv-uitzendingen technisch al mogelijk. Langzaam werden methodes en apparatuur beter en verfijnder waardoor televisie het massamediumbij uitstek werd, zoals we het nu kennen. In deze 'prequel' op de voorgaande reeks, duiken we nog dieper terug in de tijd.

WAALSE ERGERNISSEN

Heel lang duurden de tests van Jozef Van Dyck in het gezegende jaar 1932 echter niet. Onder het mom van 'storingen' werd een einde gemaakt aan de experimenten. Officieel werd het nooit toegegeven, maar enkele hoog geplaatste Franstalige politici vonden deze Vlaamse tv experimenten, mogelijk gemaakt dankzij de Waalse bemiddeling van Radio Catholique Belge, blijkbaar toch niet zo'n goed idee. Jozef Van Dyck gaf echter niet op en begon in 1937 opnieuw.

Dit keer werd er getest via de 6-meter band. De precieze werkplek, de studio van waaruit hij werkte, bevond zich op de zolderverdieping in het Torengebouw in Antwerpen, net onder het waterreservoir. En dat is ook de plaats waar in 1954 de steunzender van het NIR (televisie) kwam...

TV BUIGT VOOR RADIO

Naar die testuitzendingen keken… twee mensen. Eenzelfde filmpje werd continu herhaald. Opnieuw eerst met dertig lijnen, daarna op negentig. Maar drie weken later was het alweer uit met de pret. Van Dyck’s 'superheterodyne' stoorde de uitzendingen van het bekende Radio 't Kerkske, een commercieel project geleid door de later legendarisch geworden Georges De Caluwé (foto). Televisie moest toen nog de baan ruimen voor de radio.

Dit keer zou het tot 1951 duren vooraleer er opnieuw proef werd gedraaid met tv-beelden. En toch… bijna twee decennia later, hanteerde men dezelfde werkwijze als in 1932. Een radioruimte in het omroepgebouw aan het Flageyplein in Elsene ( geopend in 1934) werd vertimmerd tot tv-studio. Vanaf 31 oktober 1953 werd studio 5 voor de Walen voorzien, studio 6 ofwel 110 vierkante meter op de derde verdieping van het omroepgebouw, werd aan de Vlamingen toegewezen.

EERSTE OMROEPSTER WAS EEN MAN

Nog twee jaar later werd officieel gestart met nationale televisie in België, het was 31 oktober 1953. Niettemin was het NIR al zes dagen eerder voor het eerst in de ether, terwijl de allereerste 'omroepster’ eigenlijk een… man was. Op 25 oktober 1953 was er immers een onaangekondigde avant première...

De voetbalwedstrijd België-Nederland ging die dag door. De Nederlanders, die eerder al gestart waren met nationale tv-uitzendingen kwamen filmen, het NIR nam de beelden over. Sportcommentator Wim De Gruyter (foto boven) kondigde de match aan op ‘Brussel Vlaams’ en was bijgevolg het allereerste gezicht in 625 lijnen op de Vlaamse beeldbuis.

Op 31 oktober nam Irene Beval (foto) zijn taak over.

Wordt vervolgd